Μακεδονία (ορολογία)
Το τοπίο άλλαξε μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τη Μικρασιατική καταστροφή, οπότε και επήλθε μέσω ανταλλαγής πληθυσμών και πολιτικών εποικισμού εθνική ομοιογένεια στα διάφορα τμήματα της Μακεδονίας. Το αν έφτανε μέχρι την Παλαιά Σερβία, την Αλβανία, και τη Θράκη (όλα μέρη της Οθωμανικής Ρωμυλίας) ήταν συζητήσιμο. Ο έλληνας εθνογράφος Νικολαΐδης, ο Αυστριακός Meinhard, και ο βούλγαρος Kǎnčev αποδέχτηκαν τα Όρη Σαρ και τους λόφους Τσέρνα, όπως είχαν αποδεχτεί και άλλοι ακαδημαϊκοί προ του 1878. Εξτρεμιστές Σλαβομακεδόνες εθνικιστές του κινήματος της «Ενωμένης Μακεδονίας» έχουν εκφράσει εθνικοαπελευθερωτικές απαιτήσεις προς τις περιοχές που ονομάζουν «Αιγαιακή Μακεδονία» (στην Ελλάδα), Η περιοχή της Μακεδονίας διαιρείται συνήθως σε τρεις κύριες και δύο δευτερεύουσες υποπεριοχές.Ο σλαβομακεδονικός πληθυσμός της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας αυτοχαρακτηρίζεται ως Μακεδόνες σε εθνικό επίπεδο, ενώ οι Έλληνες Μακεδόνες αυτοχαρακτηρίζονται Μακεδόνες σε περιφερειακό, και Έλληνες σε εθνικό επίπεδο. Πολιτικά, η χρήση του ονόματος Μακεδονία έχει οδηγήσει την Ελλάδα και την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας σε διπλωματική διαμάχη.
Λόγω διαφωνιών μεταξύ των συμμάχων, δεν ελήφθη οριστική απόφαση για τη διαίρεση τη Μακεδονίας. Η πρωτεύουσα της Ελληνικής Μακεδονίας είναι η Θεσσαλονίκη, που αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη στην περιοχή της Μακεδονίας.
Παρά το ότι τα ακριβή σύνορα της περιοχής δεν ορίζονται από κανένα διεθνή οργανισμό ή κράτος, ειδικές αναφορές, την ορίζουν ως την περιοχή που αντιστοιχεί στις κοιλάδες (από δυτικά προς ανατολικά) των ποταμών Αλιάκμονα, Βαρδάρη / Αξιού και Στρούμα / Στρυμόνα, και τις πεδιάδες γύρω από τη Θεσσαλονίκη και τις Σέρρες. Ιστορικά, η περιοχή παρουσιάζει αξιοσημείωτα μεταβαλλόμενα σύνορα στη Βαλκανική χερσόνησο, καθότι τα σύνορα ορίζονταν προσεγγιστικά ανάλογα με τις διαχειριστικές απαιτήσεις των κατακτητών της. Ξεκίνησαν ως ένα σαφώς οροθετημένο βασίλειο, την Αρχαία Μακεδονία, το οποίο ταχύτατα επεκτάθηκε σε μία αυτοκρατορία, καταλαμβάνοντας όλο τον τότε γνωστό κόσμο.
Το κύριο αποσαφηνιστικό θέμα στα δημογραφικά είναι ο αυτοπροσδιορισμός δύο σύγχρονων ομάδων. Μάκος στη δωρική διάλεκτο σημαίνει μήκος στην Ιωνική (και στα Νέα Ελληνικά) (μεταβαλλόμενα όρια ανάλυτικά) Αρχαία Μακεδονία: Προσεγγιστικά όρια πριν τις εκστρατείες του Μ.
Τα μόνα αδιαμφισβήτητα όρια ήταν το Αιγαίο Πέλαγος και τα Σερβικά και Βουλγαρικά σύνορα (του 1885). Παράλληλα, μία ίδια σλαβική διάλεκτος μπορεί να αποκαλείτο σερβικά «με βουλγαρικές επιρροές», σλαβομακεδονικά, ή Δυτικά Βουλγαρικά. Οι χάρτες αυτοί, διέφεραν επίσης κατά τι ως προς τα σύνορα της Μακεδονίας.
Οι κύριες διαφορές τους αφορούν στην απόδοση των περιοχών στην κάθε εθνικότητα μέσα στη Μακεδονία. Στο ελληνικό τμήμα το 1912 το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού ήταν 42,6%.
Οι πολιτικές οντότητες που υπήρξαν είτε ακόμη υπάρχουν στην περιοχή, με το όνομα Μακεδονία είναι: Η Μακεδονία (ως τρέχων γεωγραφικός όρος) αναφέρεται σε μια περιοχή της Βαλκανικής χερσονήσου στη νοτιοανατολική Ευρώπη, που καλύπτει περίπου 67.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Συνολικά οι παραπάνω περιοχές καταλαμβάνουν περίπου 3,000 km², αλλά το τμήμα που μας ενδιαφέρει είναι πολύ μικρότερο. Η Γκόρα (Gora) και η Προχόρ Πετσίνσκι (Prohor Pchinski) είναι μικρότερα τμήματα βόρεια της περιοχής της Μακεδονίας στη Σερβία.
Αναφέρονται από τους εθνικιστές Σλαβομακεδόνες ως ακολούθως, αλλά τυπικά δε αναφέρονται από μη-θιασώτες λόγιους: Η Μάλα Πρέσπα και Γκόλο Μπάρντο είναι μια μικρή περιοχή δυτικά της περιοχής της Μακεδονίας στη Αλβανία, κυρίως γύρω από τη λίμνη Οχρίδα. Έτσι, το 1926, το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας έφτασε το 88,8%. Ο ίδιος όρος στην αρχαιότητα, περιγράφει τους κατοίκους του Βασιλείου της Μακεδονίας, Ως περιφερειακή ομάδα στη Βουλγαρία, ο όρος «Μακεδόνες» αναφέρεται στους κατοίκους της βουλγαρικής Μακεδονίας, οι οποίοι στη μεγάλη τους πλειοψηφία αυτοχαρακτηρίζονται ως Βούλγαροι σε εθνικό επίπεδο και ως Μακεδόνες σε περιφερειακό, αλλά όχι εθνικό επίπεδο.
Όμως η σταδιακή εγκατάσταση, μεταξύ των ετών 1912 - 1926, προσφύγων από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, τον Καύκασο και την περιοχή της Κωνσταντινούπολης σε συνδυασμό με την αποχώρηση του συνόλου μουσουλμανικού πληθυσμού και των Σλάβων ανέτρεψαν δραματικά τα πληθυσμιακά δεδομένα. Η ομάδα αυτή, αποτελεί τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της ελληνικής Μακεδονίας.
Οι Οθωμανοί δεν περιλάμβαναν το όνομα Μακεδονία στο διοικητικό τους σχήμα. Οι ιστορικές πολιτικές οντότητες που χρησιμοποιούσαν το όνομα Μακεδονία ήταν: Με τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Μακεδονία διεκδικήθηκε από όλα τα μέλη της Βαλκανικής Συμμαχίας (Σερβία, Μαυροβούνιο, Ελλάδα, και Βουλγαρία) και από τη Ρουμανία. Την περιοχή κατείχαν οι αρχαίοι Μακεδόνες σε έκταση που σχεδόν συμπίπτει με τη σύγχρονη ελληνική Μακεδονία. Τα σύνορα της περιοχής της Μακεδονίας χαρακτηρίζονται από προοδευτικά αυξανόμενη ασάφεια κατά τη διάρκεια της παλαιότερης ιστορίας της.
Η Θεσσαλονίκη είναι επίσης και «συμπρωτεύουσα» της Ελλάδας, με πρωτεύουσα την Αθήνα. Όλες αυτές οι αντιπαραθέσεις έχουν οδηγήσει τις εθνότητες της Μακεδονίας στη χρήση όρων με συγκρουόμενους τρόπους. Τα Βαλκανικά κράτη άρχισαν να αναζητούν τα δικαιώματά τους στην περιοχή μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου το 1878, και την επακόλουθη αναθεώρησή της. Πολλοί εθνογραφικοί χάρτες παρήχθησαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αντιπαράθεσης.
Αλεξάνδρου, σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα και ιστορικές αναφορές. Ρωμαϊκή επαρχία: Η Μακεδονία καταλάμβανε περιοχές εκτός της σύγχρονης γεωγραφικής θέσης της προς τα Δυτικά (προσεγγιστικά όρια μέγιστης έκτασης). Βυζαντινό Θέμα: Η Μακεδονία δεν περιλάμβανε τη Θεσσαλονίκη και καταλάμβανε μόνον το Ανατολικό τμήμα της σύγχρονης γεωγραφικής περιοχής (προσεγγιστικά όρια). Η περιοχή της Μακεδονίας υπήρξε τόπος στον οποίο διαμορφώθηκαν αρκετές ιστορικές πολιτικές οντότητες, οι κυριότερες από τις οποίες παρατίθενται πιο κάτω, με διαφορετικά σύνορα. Αντιστοιχούν περίπου στη σερβική περιοχή του Ντραγκάς (Dragash) (435 km²) και της μονής Προχόρ Πετσίνσκι (Prohor Pčinjski). Η περιοχή, όπως ορίζεται παραπάνω, έχει συνολικό πληθυσμό περίπου 5 εκατομμυρίων.
Κατά την απογραφή του 2001 ο συνολικός πληθυσμός της ελληνικής περιοχής ήταν 2.625.681. Στα χρόνια του Βυζαντίου και της Τουρκοκρατίας η Μακεδονία ήταν πολυπληθυσμιακή. Η ειρηνική απόσχιση αυτού του κρατιδίου, είχε αποτέλεσμα την απαραίτητη αλλαγή στο όνομά του, ώστε να υποδηλώνει την απεξάρτησή του από την ομοσπονδη Γιουγκοσλαβία. Δημοκρατία της ΜακεδονίαςΣ- Ο όρος παρουσιάστηκε το 1993 από τα Ηνωμένα Έθνη, μετά από αντιπαράθεση για το όνομα με την Ελλάδα.
Αυτό το πρόβλημα αποσαφήνισης έχει οδηγήσει στη χρήση μιας μεγάλης ποικιλίας όρων που αναφέρονται στις ομάδες αυτές, περισσότερες πληροφορίες για τους οποίους υπάρχουν στο τμήμα Ορολογία κατά εθνότητα. Οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως Μακεδόνες (συλλογική αναφορά σε όλους τους κατοίκους της περιοχής) που κατοικούν ή κατοικούσαν στην περιοχή είναι: Ως εθνότητα, ο όρος «Μακεδόνες» αναφέρεταιΣ- Ως περιφερειακή ομάδα της Ελλάδας, ο όρος «Μακεδόνες» αναφέρεται στους Έλληνες που κατοικούν σε όλες τις περιοχές που χαρακτηρίζονται ως Μακεδονία, και ειδικότερα στην Ελληνική Μακεδονία. Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι όροι μπορεί να μη χρησιμοποιούνται πάντα με προσβλητικό τρόπο, μπορεί να εκλαμβάνονται έτσι από την εθνότητα στην οποία αναφέρονται.
Η ακαδημαϊκή κοινότητα συμφωνεί γενικά ότι, παρά τα λίγα στοιχεία που έχουν βρεθεί, δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις που να στηρίζουν τη μία ή την άλλη θεωρία. Από την άλλη πλευρά, η σύγχρονη σλαβομακεδονική γλώσσαΣ- αλλά επίσης, λιγότερο ενθουσιωδώς, και από απλούς Βούλγαρους. Η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδας διεκδίκησε τη Μακεδονία ως τμήμα της, αλλά η Συνθήκη του Λονδίνου, που τερμάτισε τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο όρισε το 1913 τα σύνορά της μεταξύ Άρτας και Βόλου.
Αυτό, εν μέρει, ήταν αποτέλεσμα της επιλογής ορισμού: ένας κάτοικος της Μακεδονίας μπορούσε να έχει διαφορετικές εθνικότητες αναλόγως αν το κριτήριο κατηγοριοποίησης ήταν θρησκεία, γενεαλογία, γλώσσα, αυτοπροσδιορισμός ή προσωπική επιλογή. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Μακεδνοί ήταν δωρική φυλή.
Επιπλέον, τα Μακεδο-Ρωμανικά είναι μια Ανατολική Ρομανική γλώσσα που ομιλείται στη νοτιοανατολική Ευρώπη από τους Αρωμάνους. Οι αντιπαραθέσεις των γεωγραφικών, γλωσσολογικών και δημογραφικών όρων, εκδηλώνονται επίσης και στη διεθνή πολιτική. Το όνομα Μακεδονία εμφανίζεται κάτω από ειδικές διατυπώσεις στις κύριες περιοχές, ενώ οι μικρότερες αναφέρονται παραδοσιακά με άλλες τοπικές τοπωνυμίες: Κύρια τμήματα: Αιγαιακή ΜακεδονίαΣ- (ή Ελληνική Μακεδονία) Μακεδονία ΠίρινΣ- (ή Βουλγαρική Μακεδονία) Μακεδονία του Βαρδάρη (πρώην Γιουγκοσλαβική Μακεδονία) Μικρότερες περιοχές: Μάλα Πρέσπα και Γκόλο Μπάρντο (στην Αλβανία) Γκόρα και Προχόρ Πετσίνσκι (στη Σερβία) Η Μακεδονία συνήθως διαιρείται γεωγραφικά σε τρεις κύριες υποπεριοχές, ειδικά όταν γίνεται αναφορά στο Μακεδονικό ζήτημα.
Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, Μακεδών ήταν το όνομα του φυλάρχου της φυλής που πρωτοεγκαταστάθηκε στη δυτική, νότια και κεντρική Μακεδονία και ίδρυσε το βασίλειο της Αρχαίας Μακεδονίας. Σύμφωνα με το Ethnologue, ο συνολικός πληθυσμός τους σε όλες τις χώρες είναι 306.237. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αρχαία αίρεση των Μακεδόνων πήρε το όνομά της από τον ιδρυτή της, Αρχιεπίσκοπο Μακεδόνιο Α΄ της Κωνσταντινούπολης, και όχι από τη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας. Καθότι η γλώσσα αποτελεί ένα από τα στοιχεία που ορίζουν την εθνική ταυτότητα, οι ίδιες αντιπαραθέσεις που χαρακτηρίζουν τα δημογραφικά βρίσκονται και στα γλωσσολογικά.
Αμφότεροι οι Έλληνες και οι Σλαβομακεδόνες, γενικά χρησιμοποιούν όλους τους όρους που απορρέουν από το όνομα Μακεδονία για να περιγράψουν τη δική τους εθνική ή περιφερειακή ομάδα, και έχουν εφεύρει διάφορους άλλους όρους για να αποσαφηνίζουν την άλλη πλευρά, ή την περιοχή εξ ολοκλήρου. Μέρος των Βούλγαρων και των Σλαβομακεδόνων έχουν ακραίες απόψεις γύρω από την αλληλοσυγγένειά τους. Περιλαμβάνει τμήματα των περιοχών Κορυτσά (Korçë), Πόγραδετς και Ντεβόλλ.
Αφενός, εξτρεμιστές Σλαβομακεδόνες Ορισμένοι όροι, όπως χρησιμοποιούνται από κάθε εθνότητα, παρουσιάζονται παρακάτω. Δημογραφικά, κατοικείται κυρίως από τέσσερις εθνότητες, τρεις εκ των οποίων αυτοχαρακτηρίζονται Μακεδόνες: Μία σλαβική σε εθνικό επίπεδο, ενώ μία άλλη, βουλγαρική, και μια ελληνική σε περιφερειακό επίπεδο.
Η γενεαλογία, ή η «φυλή», ήταν κυρίως θέμα πρόβλεψης, καθότι οι κάτοικοι της Μακεδονίας μπορεί να μιλούσαν διαφορετική γλώσσα στην αγορά από ότι στο σπίτι. Η περιοχή εποπτεύεται από το Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης.
Κάποιες χώρες χρησιμοποιούν αυτό τον όρο ως ενδιάμεση λύση, μέχρι την οριστικοποίηση της αντιπαράθεσης. Αμφότερες χώρες, Ελλάδα και ΠΓΔΜ, θεωρούν αυτό τον όρο συγκαταβατικό: καθώς και την εκτενή μορφή (πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας). Μακεδονία είναι επίσης και μια γεωγραφική περιοχή στην Ελλάδα, υποδιαιρούμενη στις τρεις διοικητικές περιφέρειες της Δυτικής, Κεντρικής, και Ανατολικής Μακεδονίας (και Θράκης). Ανάμεσα στις αυτόνομες χώρες που προέκυψαν από τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, ήταν η μέχρι τότε ομοσπονδιακή οντότητα με το επίσημο όνομα Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας, με τις υπόλοιπες να είναι η Σερβία, η Σλοβενία, η Κροατία, η Βοσνία Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο.
Οι όροι χρησιμοποιούνται σε ακαδημαϊκές εργασίες ανεξάρτητων μερών αν και χρησιμοποιούνται επίσης σε αλυτρωτική σλαβομακεδονική βιβλιογραφία (εθνικιστικής-εθνικοαπελευθερωτικής φύσεως): Επιπρόσθετα στις παραπάνω υποπεριοχές, υπάρχουν επίσης δύο μικρότερες περιοχές, στην Αλβανία και τη Σερβία αντίστοιχα. για αποφυγή σύγχυσης με τη γειτονική εθνότητα. Ο όρος Μακεδο-Ρωμάνοι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτικό όνομα για τους Αρμάνους, εθνότητα με διάσπαρτη παρουσία στα νότια Βαλκάνια, και ειδικότερα στη βόρεια Ελλάδα, την Αλβανία, την ΠΓΔΜ και τη Βουλγαρία, και ως μεταναστευτική κοινότητα στη Βόρεια Δοβρουτσά (Dobruja), της Ρουμανίας.
Γεωγραφικά, ουδείς ορισμός των συνόρων ή των ονομάτων των υποπεριοχών της κρίνεται αποδεκτός από όλους τους ακαδημαϊκούς και όλες τις εθνότητες. Αυτές θεωρούνται γεωγραφικά τμήμα της Μακεδονίας.
Παρά τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών, αυτή η διαμάχη ακόμη δεν έχει επιλυθεί οριστικά. Ανεξαρτήτως της ανυπαρξίας σαφών γεωγραφικών ορίων και της ιστορικής φύσεως της περιοχής, η Μακεδονία μπορεί να θεωρηθεί ασφαλώς τοποθετημένη στην καρδιά της Βαλκανικής χερσονήσου. Γλωσσολογικά, τα ονόματα και οι ρίζες των γλωσσών και διαλέκτων που ομιλούνται στην περιοχή αποτελούν πηγή αντιπαράθεσης.
Ο ορισμός της Μακεδονίας αποτελεί μεγάλη πηγή σύγχυσης λόγω της συχνά επικαλυπτόμενης χρήσης του όρου για την περιγραφή γεωγραφικών, πολιτικών και ιστορικών περιοχών, γλωσσών και λαών. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής, που διήρκεσε πέντε αιώνες, η Μακεδονία δεν ήταν διαχειριστικό διαμέρισμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Το ίδιο συνέβη και κατά τη Βυζαντινή περίοδο, όπου το Μακεδονικόν Θέμα μετακινήθηκε εξ ολοκλήρου ανατολικά, εξαιρώντας την πόλη της Θεσσαλονίκης. Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής κτήσης, τα όρια της επαρχίας της Μακεδονίας ήταν συχνά μεταβαλλόμενα.
Επιπλέον, οι Οθωμανικές απογραφές, που ήταν με βάση τη θρησκεία, παρερμηνεύονταν από όλες τις πλευρές. Γενική χρήση των όρων αυτών ακολουθεί: .
Κάθε άρνηση του αυτοπροσδιορισμού από οποιαδήποτε πλευρά, ή η απόδοση των όρων που σχετίζονται με τη Μακεδονία από τρίτους προς την άλλη πλευρά, μπορεί να θεωρηθεί ακραία προσβλητική. Αναφορικά με τον όρο μακεδονικός για την περιγραφή ενός γλωσσολογικού φαινομένου, είτε αυτό είναι γλώσσα ή διάλεκτος, υπάρχουν δύο κύριες αντιπαραθέσεις: Από τη μια πλευρά, οι ρίζες της αρχαίας μακεδονικής γλώσσας είναι άγνωστες, με ένα μέρος των ακαδημαϊκών να υποστηρίζουν ότι ήταν συνδεδεμένη με την αρχαία ελληνική γλώσσα, και ένα άλλο μέρος να υποθέτει ότι ήταν ξεχωριστή γλώσσα.
Υπάρχουν τρεις θεωρίες για την ετυμολογία του ονόματος Μακεδονία. Οι κύριες πληθυσμιακές ομάδες ήταν Ρωμιοί, Μουσουλμάνοι και Σλάβοι.
Οι εθνότητες που κατοικούν στην περιοχή χρησιμοποιούν διαφορετική ορολογία για την ίδια οντότητα, είτε ίδια ορολογία για διαφορετικές οντότητες, πράγμα συχνά περίπλοκο για τους υπόλοιπους κατοίκους της περιοχής και ακόμη περισσότερο για τους ξένους. Ιστορικά, η περιοχή έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτα μεταβαλλόμενα όρια ανά τη Βαλκανική χερσόνησο. Περισσότερες πληροφορίες για το θέμα αυτό παρουσιάζονται στο άρθρο για τη σλαβομακεδονική γλώσσα. Σήμερα, τα μακεδονικά, είναι επίσης διάλεκτος της σύγχρονης ελληνικής γλώσσας, που αποτελεί κλάδο των Ινδοευρωπαϊκών γλωσσών.
Συνεπώς, ο λόγος γι αυτή την πολυωνυμία, ετερωνυμία και σύγχυση μπορεί επιτυχώς να περιγραφεί περιληπτικά από τη ρήση του Ουίνστον Τσώρτσιλ: «Τα Βαλκάνια έχουν την τάση να παράγουν περισσότερη ιστορία από αυτήν που μπορούν να καταναλώσουν». Ως αποτέλεσμα του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, η συγκεχυμένη περιοχή της Μακεδονίας διαχωρίστηκε σε καθορισμένα σύνορα.
